HÌNH DẠNG ĐẠI THỂ CỦA NẤM
Tế bào nấm phát triển rồi phân nhánh tạo nên sợi nấm, các sợi nấm tiếp tục phát triển phân nhánh tạo nên hệ sợi nấm chằng chịt. Trong sợi nấm có vách ngăn phân chia các tế bào nấm với nhau.
Theo chức năng, đặc điểm của từng hệ sợi nấm mà người ta thường chia làm 2 loại hệ sợi:
- Hệ sợi nấm cơ chất: phát triển ăn sâu vào cơ chất (môi trường), lấy thức ăn từ môi trường xung quanh để đảm bảo dinh dưỡng và phát triển.
- Hệ sợi nấm không khí: phát triển trên bề mặt môi trường và thường nhô lên trên, gồm những sợi nấm không có cơ quan sinh sản và những loại sợi nấm “không khí” (mang những cơ quan sinh sản vô tính hay hữu tính).
CẤU TẠO CỦA TẾ BÀO NẤM
Vỏ tế bào: là màng được cấu tạo bởi polysaccarit hoặc mucopolysaccarit, để bảo vệ tế bào nấm và giữ độ ẩm thích hợp.
Thành tế bào: có nhiệm vụ giữ cho tế bào nấm có hình dạng nhất định, được cấu tạo bởi hỗn hợp protit – polysaccarit, và dựa vào đây có thể phân loại các nhóm nấm.
Lomasom: là một phần của tiền màng nguyên sinh chất (periplasma) nằm ở giữa thành tế bào và màng nguyên sinh chất. Lomasom được xây dựng bởi một hệ màng xoắn, có liên quan đến sự tạo thành tế bào của sợi nấm.
Màng nguyên sinh chất: có hai lớp, cấu tạo bởi hỗn hợp protit, lipit và polysaccarit. Màng nguyên sinh chất ngăn cách giữa thành tế bào, chất nguyên sinh, tạo ra lưới nội nguyên sinh, màng nhân và màng của không bào.
Ty thể: cấu tạo bởi hai lớp màng, cấu trúc của hai lớp màng này giống như cấu trúc màng nguyên sinh chất. Trên bề mặt màng ty thể có những hạt nhỏ hình cầu (oxyxom) và có chức năng sinh năng lượng (tổng hợp ATP) và giải phóng năng lượng.
Nhân: bao bọc bên ngoài là màng nhân, có hình cầu hoặc hình bầu dục, đặc. Trong tế bào nấm còn có một số yếu tố như không bào, sferosom, diktiosom, ribosom, plasmit chứa các chất như protit, lipid, glucid, enzyme, muối vô cơ....
ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC VÀ SINH SẢN CỦA NẤM
Nấm có hai bộ phận chính: bộ phận dinh dưỡng (gồm những sợi tơ nấm có cấu tạo đa bào. Sợi nấm chia nhánh chằng chịt, ken chặt vào nhau tạo thành những khóm nấm) và bộ phận sinh sản (nấm sinh ra nhiều loại bào tử có hình thể và kích thước khác nhau). Người ta căn cứ vào hình thể, kích thước và cách sắp xếp bào tử của nấm để định loại nấm.
Sinh ra từ thân nấm (thalic) gồm các bào tử mầm (blastoconidium), bào tử đốt (athroconidium), bào tử phấn (aleurioconidium) – đây là bào tử dự trữ nhưng đôi khi làm cả nhiệm vụ phát triển.
Sinh từ thân nấm thành những tế bào riêng nhưng vẫn dính liền với thân nấm gọi là bào tử đính (connidium). Bào tử loại này khác nhau về kích thước, hình dạng và màu sắc, chúng có thể tạo thành khối hoặc chuỗi có hình chai, hình chổi hoặc hình hoa cúc.
Tế bào nấm phát triển rồi phân nhánh tạo nên sợi nấm, từ sợi nấm lại tiếp tục phân nhánh để tạo nên hệ sợi nấm chằng chịt. Những hệ sợi nấm tạo nên khuẩn lạc (khóm nấm), mỗi khóm nấm có những đặc tính riêng mà dựa vào đó người ta có thể phân biệt được các chủng nấm với nhau.